مهرگان: جشنی در آغاز پاییز

یک متن در سه سطح
آغاز متن در A1، در B1 و در C1. شما نسخهای را میخوانید که از آن لذت میبرید.
سال ایرانی دوازده ماه دارد. ماه هفتم، ماه مهر است. مهرگان یک جشن در ماه مهر است.
نام مهرگان از «مهر» میآید. «مهر» در فارسی چند معنا دارد: خورشید، دوستی، مهربانی، و نام ماه هفتم سال. ریشهٔ آن به میترا میرسد. میترا نامی از ایران قدیم بود. این نام با روشنایی، دوستی و پیمان همراه بود.
«مهرگان» از «مهر» میآید. در فارسی امروز، مهر چند معنا دارد: خورشید، دوستی، مهربانی، و نام ماه هفتم سال. به نوشتهٔ ویکیپدیا، نام جشن از واژهٔ فارسی میانه «میهرگان» میآید و آن هم از واژهای در فارسی باستان، و همه به میترا برمیگردند. میترا ایزدی بود که با دوستی، پیمان و روشنایی همراه میشد.
واژههایی برای متن
- مهر
- ماه هفتم؛ و خورشید و دوستی
- سفره
- پارچهای که غذا را روی آن میچینند
- ساسانیان
- پادشاهان ایران، از ۲۲۴ تا ۶۵۱ میلادی
- بار دادن
- پادشاه مینشیند تا مردم او را ببینند
- برداشت
- جمع کردن میوه و محصول
- شاهنامه
- کتاب بزرگ فردوسی دربارهٔ پادشاهان و پهلوانان
- یونسکو
- سازمان جهانی فرهنگ و علم
آغاز متن
نام و روز
نام مهرگان از «مهر» میآید. «مهر» در فارسی چند معنا دارد: خورشید، دوستی، مهربانی، و نام ماه هفتم سال. ریشهٔ آن به میترا میرسد. میترا نامی از ایران قدیم بود. این نام با روشنایی، دوستی و پیمان همراه بود.
این معنای مهر هنوز در زبان فارسی زنده است، مثلاً در کلمهٔ مهربان. وقتی «مهرگان» میگوییم، در واقع «جشن مهر» میگوییم. شاید برای همین این جشن با دوستی و دیدار همراه است.
در تقویم ایران قدیم، سال دوازده ماه داشت و هر ماه سی روز. هر روز هم یک نام داشت. اگر نام روز با نام ماه یکی میشد، آن روز را جشن میگرفتند. روز شانزدهم هر ماه «مهر» نام داشت. پس شانزدهم مهر، روز مهر در ماه مهر بود.
در تقویم امروز ایران، شانزدهم مهر حدود هشتم اکتبر است. اما این فقط یک جواب ساده است. یونسکو مینویسد که مهرگان هر سال از دوم اکتبر تا دوم نوامبر برگزار میشود. شاید یک دلیل این باشد: تقویمهای قدیم و امروز با هم فرق دارند، و هر گروه روز خودش را دارد.
در چند کلمه
مهرگان یک جشن ایرانی است. جشن در پاییز است. مردم لباس نو میپوشند. آنها به هم هدیه میدهند. روی سفره میوه و گل هست.
منابع
- منبع: یونسکو، فهرست نمایندهٔ میراث فرهنگی ناملموس بشریت، «Ceremony of Mehregan»، ثبت در سال ۲۰۲۴ (ایران و تاجیکستان)، ich.unesco.org/en/RL/ceremony-of-mehregan-02144
- منبع: Wikipedia، مقالهٔ «Mehregan»، که به آثاری از Mary Boyce و Simone Cristoforetti (Encyclopaedia Iranica) ارجاع میدهد، en.wikipedia.org/wiki/Mehregan
- منبع: FEZANA (فدراسیون انجمنهای زرتشتی آمریکای شمالی)، «Mehregan, Grades 4 and 5»، برگهٔ درسی، fezana.org/wp-content/uploads/FEZANA-Mehregan-Grades-4-5.pdf
- منبع: Wiktionary، مدخل «مهر»: مهربانی، دوستی، نام ماه هفتم، نام روز شانزدهم، خورشید، en.wiktionary.org/wiki/مهر
سطحها
متنهای بیشتر به فارسی
- غیرداستانیزنبورها عسل جمع نمیکنند
زنبورها عسل جمع نمیکنند. عسل را میسازند.
- غیرداستانیقنات: رودی در تاریکی
- داستانپنج حکایت از گلستان
سعدی شیرازی
یک پاکت با سه متن کامل در سطح شما، به صورت PDF، رایگان.
پاکت رایگان خود را بگیرید